Kosovski mediji: Srpske svetinje obnavljala Vlada Kosova

vesti 06.05.2019 KoSSev, Gazeta Express, Zeri

Kosovski mediji objavili su informaciju, da su sve srpske pravoslavne crkve oštećene ili uništene u martovskom pogromu obnovljene sredstvima kosovske vlade. Eparhija raško-prizrenska negira ovakve navode medija sa Kosova.

Kosovska policija već 9 godina čuva srpske pravoslavne hramove, nakon što joj je ovu nadležnost ustupio KFOR. Međutim, manastire Visoke Dečane i Gračanicu, i dalje čuvaju vojnici KFOR-a.

„NATO mirovna misija na Kosovu je od 2010. prepustila jedinici Kosovske policije odgovornost za čuvanje verskih spomenika, uključujući manastir Gračanicu i Dečane, kao i Gazimestan i nekoliko drugih srpskih pravoslavnih crkava širom Kosova“, javljaju Gazeta Express i Zeri.

Još dodaju i da se ovakvoj odluci protivio vladika Teodosije.

Međutim, iz Eparhije raško-prizrenske su potvrdili za KoSSev da je manastir Dečani ostao pod zaštitom KFOR-a i podsećaju da je poslednji oružani napad na manastiru bio ručnim bacačem granata 2007.

Uz to, naglašavaju i da je KFOR nakon pojave islamističkih grafita na ogradnim zidovima manastira 2014. godine i hapšenja četvorice naoružanih islamista, lokalnih Albanaca, 2016. godine, pojačao zaštitu i fizički i video nadzorom.

Manastiri koji imaju stalne policijske punktove su Pećka Patrijaršija, Sv. Arhangeli, Devič, Gorioč, Zočište, Budisavci, Đakovica, i gradske crkve u Peći, Istoku, Vučitrnu, Južnoj Mitrovici, Uroševcu, Prištini, Podujevu i dve u Prizrenu.

U Prizrenskoj bogosloviji i na Gazimestanu su takođe stalni policijski punktovi, dok manastire Gračanicu i Draganac obilaze patrole 24h/7dana, nemaju punktove.

U tekstu Gazete Express još se i navodi da su „objekti srpskog istorijskog nasleđa oštećeni tokom marta 2004. obnovljeni sredstvima vlade koja ih je obnovila, jer smatra da su bogatstvo Kosova i kao takva trebaju da se od svih čuvaju“.

Ove navode negiraju iz Eparhije raško-prizrenske za KoSSev.

Najpoznatiji primer crkve oštećene u martovskom pogromu 2004. koja ni danas nije restaurirana, a pod zaštitom je UNESCO je Bogorodica Ljeviška u Prizrenu. Oko trećine ove crkve je iznutra ogaravljeno, tj. freske nisu očišćene i restaurirane, navode iz ERP.

Pored toga, naglašavaju da je novac za obnovu objekata oštećenih ili uništenih 2004. zapravo novac Evropske unije, ali da su projekti obnove implementirani preko kosovskih institucija uz EU nadzor.

Takođe, iz ERP podsećaju i na to da je od 1999. do 2004. oštećeno ili uništeno oko 120 manastira, crkava i drugih spomenika kulture, a da programa za obnovu objekata uništenih u ovom periodu nije bilo. Među objektima uništenim u ovom periodu značajan je broj spomenika 1. kategorije kakvi su crkva Uspenja Presvete Bogorodice u Mušutištu ili crkva Sv. Đorđa u Rečanima, obe iz 14. veka.

Štete na verskim objektima bilo je i nakon 2004. godine.