DnD o predizbornoj kampanji: Kršenje mera protiv Covid-19, zloupotreba javnih resursa, netransparentnost o koalicijama...

vesti 13.11.2021 Radio Kontakt Plus

Flagrantno kršenje mera za suzbijanje Covid-19, zloupotreba javnih resursa, održavanje skupova unutar obrazovnih institucija iako je to bilo zabranjeno, netransparentnost kada su u pitanju koalicioni sporazumi – ovako je ukratko izgledala predizborna kampanja za drugi krug lokalnih izbora koji se održavaju sutra u pojedinim opštinama na Kosovu, a prema oceni Demokratije na delu.

Iz ove lokalne izborne posmatračke misije danas su na konferenciji za novinare govorili o predizbornoj kampanji fokusirajući se na nekoliko dimenzija, uključujući pridržavanje mera protiv Covida, format kampanje, koalicije i korišćenje javnih resursa u svrhe kampanje. 

Demokratija na deluje je ocenila da je zvanična petodnevna kampanja, koju je Centralna izborna komisija odredila za drugi krug izbora, zapravo samo zaključak aktivnosti političkih subjekata koji nisu prekinuli kampanju od objavljivanja rezultata za gradonačelnike. 

“Neposredno nakon prvog kruga izbora, kampanja kandidata političkih subjekata prešla je sa digitalnih na tradicionalne aktivnosti – uključujući skupove sa velikim učešćem građana ili događajima na javnim trgovima. Iako je bilo i objava na društvenim mrežama, glavni oblici kampanje bili su javna okupljanja i učešće u TV emisijama” – naveli su. 

“Aktivnosti kandidata u opštinama, bilo u zatvorenom ili na otvorenom, uglavnom su sprovedene uz flagrantno kršenje svih mera protiv Covid-a. Organizovanje skupova sa višestruko većim brojem učesnika nego što je dozvoljeno, nenošenje maski i nedostatak distance su vidljivi na gotovo svim organizovanim aktivnostima. Nedostatak sistematske i rutinske kontrole od strane Kosovske policije i Agencije za hranu i veterinu, kao i nedovoljne kazne od ovih institucija – uglavnom u minimalnim vrednostima – učinile su da se takvi sastanci održavaju slobodno širom opština, posebno poslednjih dana gde se broj učesnika u aktivnostima kretao od stotina do hiljada” – pojasnili su dalje. 

Dodaju da čak ni u slučajevima kada je sam CIK prijavio organizovanje skupova suprotno merama na snazi, nije preduzeta relevantna pravna radnja, pored toga ignorisana je i činjenica da je većina ovih skupova bila javna ili da su isti oglašavani od strane političkih subjekata i njihovih kandidata. 

“Takođe, veliki broj aktivnosti je sproveden u prostorijama raznih škola u opštinama, a u nekim slučajevima i unutar zgrada, što predstavlja kršenje odluke MONT-a po ovom pitanju”, dodaju. 

“Fenomen zloupotrebe javnih resursa tokom kampanje bio je znatno prisutniji u trci za drugi krug. To se manifestuje kroz učešće članova vladinog kabineta na javnim skupovima ili šetnjama trgovima, uglavnom tokom radnog vremena. Istovremeno, uključivanje izvršne vlasti na centralnom nivou u lokalno nadmetanje kroz pružanje podrške kandidatima njihovog političkog subjekta, povezujući realizaciju određenih projekata sa pružanjem finansijske pomoći vlade, uticalo je na princip ravnopravnog izbornog procesa. Takođe, deo poslanika, iz gotovo svih partija, aktivno se uključio u aktivnosti kampanje”, navode iz Demokratije na delu. 

Što se tiče koalicija, objašnjavaju da su bile izražene, ali i u da nekim slučajevima nisu formalizovane, dok su pojedini politički subjekti i kandidati izjavljivali da neće praviti koalicije sa drugim političkim subjektima: 

“A u slučajevima kada je bilo koalicija, nažalost, ni u ovom izbornom procesu, dogovori za koalicije nisu objavljivani. Tako su građani ostali neobavešteni o dogovorenim programskim tačkama ili podeli upravljačkih nadležnosti, što predstavlja nedostatak transparentnosti u odnosu na građane”.

Politički programi kandidata su uglavnom bili isti, kao oni koji su predstavljeni biračima u prvom krugu izbora, navode iz Demokratiej na delu, dodajući da su u pojedinim slučajevima kandidati pokazali "senzibilitet" za probleme koje su građani predstavljali tokom sastanaka, uključivši ih u svoje programe: 

“Vredi napomenuti da je došlo do značajnog poboljšanja u objavljivanju političkih programa, jer su, u skoro svim opštinama koje su imale drugu kampanju, programi javno objavljeni u vidu brošura – koje su distribuirane na javnim prostorima ili čak u određenim naseljima – kao i u elektronskim formatima. Međutim, iako su programi objavljeni, nije saopšteno ko će biti odgovoran za sprovođenje programa u pojedinim sektorima. S tim u vezi, niko od kandidata u drugom krugu nije objavio sastav kabineta lokalne samouprave”.

Za razliku od prvog kruga izbora gde je kampanja uglavnom bila mirna i izbalansirana, slučajevi zaoštravanja diskursa među kandidatima su prilično izraženi, posebno tokom televizijskih debata, ali ne isključujući i komunikaciju na društvenim mrežama, navode.

TV emisije i debate između kandidata bile su dodatna vrednost ovog perioda. Format debata sa samo dva kandidata omogućio je dublje i sadržajnije rasprave o programskoj ponudi kandidata, za razliku od debata tokom prvog kruga kada je to onemogućio veliki broj kandidata i skučenost prostora i nedostatak vremena, ocenjuju iz Demokratije na delu.

Dodaju da iako je došlo do poboljšanja u ovom pogledu, još uvek ima prostora za dalje napredovanje, jer su u nekim opštinama sprovedene samo pojedinačne emisije sa odgovarajućim kandidatima.

Na kraju ova organizacija pozvala je građane sa pravom glasa da sutra izađu i glasaju masovnije. 
Na dan izbora Demokratija na delu imaće 90 posmatrača, koji će biti proporcionalno raspoređeni po opštinama.