Danas je Sveti Sava
vesti 27.01.2021 RTS, Radio Kontakt Plus
Srpska pravoslavna crkva i vernici danas obeležavaju Svetog Savu koji se smatra jednom od najznačajnijih ličnosti srpske istorije. Savindan se obeležava u čast prvog srpskog arhiepiskopa, prosvetitelja i tvorca zakonodavstva. Sveti Sava se smatra začetnikom srpske srednjovekovne književnosti i zaštitnikom prosvetnih ustanova.
Zbog pandemije korona virusa, školska slava obeležava se skromnije nego ranijih godina, pa tako u mitrovičkim osnovnim školama neće biti školskih priredbi, uobičajenih za ovaj dan.
Savindan se u školama obeležava radno, ali bez nastave, uz akademije i svečane priredbe, odlazak u crkvu, a posvećen je sećanju na velikog srpskog prosvetitelja i utemeljivača obrazovanja, prvog srpskog arhiepiskopa, zakonopisca.
Međutim, pošto ove godine nema organizovanih programa, učenici će ga provesti kod kuće.
OŠ “Sveti Sava” u Kosovskoj Mitrovici pored školske slave obeležava i imendan, u skladu sa uputstvima Školske uprave i resornog ministarstva, uz poštovanje epidemioloških mera prevencije i zaštite dece.
Slava će biti obeležena rezanjem slavskog kolača.
Povodom praznika Svetog Save, tradicionalni program izostaće i u OŠ “Branko Radičević”.
Učenicima nižih razreda osnovnih škola u Kosovskoj Mitrovici biće uručeni paketići, poklon Kancelarije za Kosovo i Metohiju i Privremenog organa opštine Kosovska Mitrovica.
Paketići za decu u PU „Naša radost“
Povodom Svetog Save, deci u predškolskoj ustanovi „Naša radost“ slatke paketiće uručili su predsednik opštine Leposavić Zoran Todić sa saradncima i predstavnici opštine Grocka.
„Imamo izuzetnu saradnju, ne samo sa opštinom Grocka već sa mnogim gradovima i opštinama kako iz centralne Srbije, tako i sa prostora Autonomne Pokrajine Vojvodina. Njihov dolazak uoči praznika Svetog Save, mnogo više znači nego bilo koji poklon, ali svakako ovoj dečici znače ovi slatki paketići", rekao je Todić.
Svoj deci, učenicima i prosvetnim radnicima čestitao je školsku slavu - Savindan, sa željom da istraju na putu vaspitanja i obrazovanja u duhu svetosavlja jer, istakao je, jedino je to pravi način da dostojno nastavimo prosvetiteljske tradicije koje je započeo Sveti Sava.
„Opština Grocka će narednih godina nastaviti da pomaže srpske sredine na Kosovu i Metohiji“, rekao je Milenko Bukvić iz opštine Grocka.
Od ukupno 500 paketića, 300 je podeljeno u predškolskoj ustanovi u Leposaviću, 85 paketića šalje se osnovnoj školi „Dositej Obradović“ u opštini Novo Brdo, a 110 paketića biće podeljeno deci u Kosovskoj Kamenici.
Predškolcima i školarcima u Osojanu svetosavski paketići, dar Odbora za pomoć KiM iz Banja Luke
Svetosavski paketići, koje je obezbedio Odbor za pomoć Kosovu i Metohiji, biće podeljeni danas deci predškolskog i školskog uzrasta Osnovne škole “Radoš Tošić” u Osojanu u opštini Istok.
Poklone za mališane u Metohiji, prikupili su njihovi vršnjaci iz 81. osnovne i srednje škole sa teritorije Republike Srpske.
“Ovim putem čestitamo svoj svetosavskoj deci i omladini, njihovim nastavnicima i profesorima, kao i monaštvu i sveštenstvu ovaj veliki školski praznik. Nastavimo put Svetosavlja kroz naredna pokolenja i vekove, jer smo to dužni precima, ali još više onima koji dolaze”, naveo je u čestitki predsednik Odbora za pomoć KiM, Milorad Arlov.
Sveti Sava se smatra začetnikom srpske srednjovekovne književnosti, stoga je i zaštitnik prosvetnih ustanova.
Rođen je 1169. godine kao najmlađi sin srpskog župana Stefana Nemanje. Svetovno ime bilo mu je Rastko.
Odrekao se svetovnog života i zamonašio veoma mlad, oko 1192. godine, na Svetoj Gori, u ruskom manastiru Sveti Pantelejmon.
U Srbiju se vratio 1208. godine da potpuno izmiri zavađenu braću. Bavio se prosvetiteljskim radom prenoseći osnovne verske i svetovne pouke.
Iza sebe je ostavio više pisanih dela. Najznačajnija su "Žitije Svetog Simeona", "Karejski tipik", "Hilandarski tipik" i "Studenički tipik", kao i "Zakonopravilo".
U Nikeji je 1219. od vizantijskog cara Teodora Laskarisa i vaseljenskog patrijarha Manojla i Haritopula izdejstvovao autokefalnost srpske crkve i srpsku arhiepiskopiju.
Umro je u Trnovu 25. januara 1236. godine, na povratku iz hodočašća u Jerusalim, posle jedne diplomatske misije za bugarsku arhiepiskopiju.
Prema zapisima iz tog vremena, glas o smrti Rastka Nemanjića stigao je u Srbiju 27. januara, pa se u SPC na taj dan služe liturgije.
Njegove mošti su iz Trnova prenete u Srbiju i sahranjene u manastiru Mileševi 1237. godine.
Savin kult je u narodu bio jak zbog čega je u vreme Banatskog ustanka, 1594. godine, veliki vezir Sinan paša naredio je da se mošti Svetog Save odnesu iz manastira Mileševe i spale u Beogradu, na Vračaru.
Praznik Sveti Sava je ustanovljen za školsku slavu 1840. godine, na predlog Atanasija Nikolića, rektora Liceja iz Kragujevca.
Posle poluvekovne zabrane, 1990. godine ponovo se obeležava kao školska slava.
Naročito revnosno Svetog Savu praznuju stočari iz raznih krajeva.
Mnogi srpski narodni običaji oko Svetog Save vezani su za stoku i za strah od vukova. Pred Savindan se nije smela stoka terati u šumu.
U mnogim krajevima se ovaj praznik proslavlja vrlo svečano i pre njega se postilo sedam dana.
Postoji mnogo narodnih verovanja u vezi za Savindanom, među kojima i to da ako na Svetog Savu grmi, desiće se važni događaji.
Ime Svetog Save nose mnogi toponimi, kao što su Savina, Savinica, Savina voda, Savina greda, Savina stopa, Savin izvor, Savin potok, Savina strana, Savin kuk, Savino počivalo.